نوروفیدبک یک سیستم آموزشی مبتنی بر پاداش بدون دارو برای مغز شماست. مغز به فعالیت سریع و آهسته سرعت موج مغزی سالم نیاز دارد تا در بهترین حالت، عملکرد خود را انجام دهد. نوروفیدبک، نوعی بیو فیدبک است که برای تغییر فعالیت الکتریکی مغز شما کار می کند. این یک درمان غیر تهاجمی برای سلامت روان است که به منظور بهبود منبع علائم ناخواسته مؤثر است.
نوروفیدبک چیست؟
نوروفیدبک آموزش مستقیم عملکرد مغز است که توسط آن مغز یاد می گیرد عملکرد بهتری داشته باشد. با نوروفیدبک لحظه به لحظه عمل مغز مشاهده می شود. این اطلاعات به شخص نشان داده شده و فعالیت مغز به الگوهای مناسب تری تغییر داده می شود. این یک فرایند یادگیری تدریجی است و برای هر جنبه ای از عملکرد مغز که قابل اندازه گیری باشد، صدق می کند.
نوروفیدبک همچنین با عنوان EEG Biofeedback نامیده می شود، زیرا بر اساس فعالیت الکتریکی مغز، الکتروانسفالوگرام یا EEG است که به مشکلات اختلال در تنظیم مغز از جمله اضطراب-افسردگی، نقص توجه، اختلالات رفتاری، اختلالات خواب، سردرد و میگرن، PMS و اختلالات عاطفی می پردازد. همچنین برای شرایط آلی مغز مانند تشنج، اوتیسم و فلج مغزی نیز مفید است.
از دهه 1970، بیماران مبتلا به ADHD و سایر اختلالات عصبی به امید آموزش مغز از نورو فیدبک استفاده کرده اند. طبق گفته طرفداران، مزایای نشان داده شده دو برابر است:
تغییرات مغزی قابل اندازه گیری است و به نظر می رسد فراتر از پایان درمان است.
پیشرفت امواج مغزی ممکن است منجر به بهبود رفتار شود – مهمترین آنها، تمرکز پایدار، کاهش تحرک و کاهش حواس پرتی در خارج از محیط مطالعه.
نوروفیدبک چگونه کار می کند؟
روش های نورو فیدبک شامل حسگرهای EEG است که بر امواج مغزی نظارت دارند. الکترودهایی بر روی پوست سر قرار می گیرد تا فعالیت امواج مغزی گوش داده شود. سیگنال های مغز با رایانه پردازش می شود و اطلاعاتی در مورد فرکانس های کلیدی خاصی از امواج مغزی را استخراج می شود. روش های مختلفی برای دریافت این بازخورد وجود دارد. این روش ها می تواند شامل بازی کردن، گوش دادن به موسیقی یا تماشای یک فیلم باشد.
محرک ها (بازی، موسیقی یا فیلم) فقط در مواقعی کار می کنند که امواج مغزی شما در یک محدوده بهینه کار می کنند. این به عنوان پاداش مغز شما عمل می کند. هنگامی که امواج مغزی شما با سرعتی که مطلوب نیست آتش می گیرند، بازخورد منفی دریافت خواهید کرد (مکث فیلم، موسیقی متوقف می شود و غیره). این به مغز شما می گوید که چیزی از تعادل خارج نشده است و باعث می شود که چگونه به یک فیلم، موسیقی یا بازی بازگردد.
در طول یک برنامه آموزشی نوروفیدبک، مغز شما از این بازخورد یاد می گیرد. این می تواند تغییرات ساختاری پایدار در مغز شما ایجاد کند. سپس مغز به طور مداوم در خارج از جلسات تمرین شما در محدوده بهینه تری عمل می کند و علائم شما را کاهش می دهد.
هر جلسه درمانی نوروفیدبک سنتی، به طور ایده آل، بیش از 30 دقیقه طول نمی کشد. بسیاری از درمانگران از ارزیابی اولیه الگوهای موج طبیعی مغز بیمار و مقیاس های استاندارد رتبه بندی ADHD استفاده می کنند تا ارزیابی مجدد کنند که اگر جلسات نورو فیدبک باعث پیشرفت می شود، پس از آن درمان را تنظیم می کنیم.

پیشرفتهای اخیر در تکنولوژی نوروفیدبک و تأثیر آن بر درمانهای عصبی
در سال های اخیر، پیشرفت های چشمگیری در زمینه درمان انواع مشکلات رفتاری و اختلالات روانشناختی صورت گرفته است. به همین خاطر، روش نوینی مانند نوروفیدبک به عنوان تکنیک درمان مورد توجه روانپزشکان قرار می گیرد. در این بخش، به بررسی اطلاعاتی کامل درباره این می پردازیم که فناوری نوروفیدبک چیست؟
- بررسی فناوریهای جدید در نوروفیدبک و چگونگی بهبود دقت و کارایی آن.
هر یک از فناوری های جدید که در نوروفیدبک مورد استفاده قرار می گیرند، تاثیر مثبتی در درمان برای برخی از اختلالات روانشناختی دارند. به عنوان مثال، نوروفیدبک که از الکتروانسفالوگرافی (EEG) برای پایش فعالیت مغزی استفاده می کند، می تواند در کاهش علائم بیشفعالی، اختلال استرس پس از ضربه (PTSD)، افسردگی و بیخوابی نقش داشته باشد.
نوروفیدبک مبتنی بر تصویربرداری تشدید مغناطیسی کاربردی (fMRI) از تغییرات سطح اکسیژن خون در مغز بهعنوان بازخورد استفاده می کند. نتایج تحقیقات حاکی از این است که این مدل فناوری نوروفیدبک روی کاهش علائم اختلال استرس پس از ضربه و افسردگی تاثیر مثبتی داشته باشد. تکنولوژی نوروفیدبک طیفسنجی مادون قرمز نزدیک یا fNIRS نیز می تواند میزان جریان خون و اکسیژن رسانی مغز را اندازه گیری کند. از کاربردهای این فناوری نوروفیدبک می توان به بهبود علائم سکته مغزی، تقویت عملکرد شناختی و کاهش بیشفعالی اشاره کرد.

- مقایسه روشهای قدیمی و مدرن در استفاده از نوروفیدبک برای درمان مشکلات عصبی.
امروزه از نوروفیدبک برای درمان اختلالات رفتاری و روانی استفاده می شود، اما ترکیب آن با روش هایی مانند دارودرمانی، کاردرمانی و رواندرمانی می تواند اثربخشی بیشتری داشته باشد. برخی از روانپزشکان ترجیح می دهند که دارو درمانی، کار درمانی و روان درمانی را نیز در کنار تکنیک جدید نوروفیدبک برای بهبود مشکلات عصبی به کار بگیرند.
نوروفیدبک به چه افرادی کمک می کند؟
نوروفیدبک برای کمک به بسیاری از شرایط از جمله: ADHD و ADD، اختلالات استرس، اضطراب، حملات تشنجی، افسردگی، سردرد، میگرن، اختلال دوقطبی، فلج مغزی، برخی از نگرانی های حافظه و مشکلات خواب استفاده می شود.
با این روش می توان به بسیاری از کودکان که مشکل خواب دارند مانند شب ادراری، راه رفتن در خواب، صحبت کردن در خواب، دندان قروچه، کابوس و خواب های ترسناک کمک کرد.
همچنین می توان به بسیاری از مشکلات دوران نوجوانی از جمله سوء مصرف مواد مخدر، رفتار خودکشی، اضطراب و افسردگی کمک کرد.
با پیر شدن افراد نیز می توان به حفظ عملکرد خوب مغز کمک کرد. خبر خوب این است که تقریباً هر مغزی، صرف نظر از سطح عملکرد خود، می تواند آموزش داده شود تا عملکرد بهتری داشته باشد.
نقش نوروفیدبک در بهبود عملکرد شناختی و افزایش تمرکز
عملکرد شناختی به مشکلات مربوط به حافظه، توجه، تمرکز و تصمیم گیری مربوط می شود. عملکرد شناختی افراد با مرور سن و به دلایل مختلف کاهش پیدا می کند. به همین خاطر، امروزه از روش های جدید مانند نوروفیدبک جهت بهبود عملکرد شناختی برای افراد در سنین مختلف استفاده می شود.
- تأثیر نوروفیدبک بر حافظه، تمرکز و تصمیمگیری.
تحقیقاتی در زمینه بررسی تاثیر نوروفیدبک در زمینه عملکرد حافظه، تمرکز و تصمیم گیری صورت گرفته است. نتایج تحقیقات نشان داده است که آموزش نوروفیدبک باعث افزایش حافظه کاری، بهبود انعطافپذیری شناختی و کاهش علائم در بیماران می شود. با توجه به یافتهها، نوروفیدبک روشهای بهبود عملکرد شناختی به خصوص برای درمان علائم خفیف افسردگی محسوب می شود.
جهت بهبود مشکلات مربوط به تمرکز و حافظه با کمک این روش درمانی به کلینیک نوروفیدبک در غرب تهران مراجعه کنید. در این کلینیک انواع خدمات روانشناسی و روانپزشکی براساس رویکردهای نوین به گروه های سنی مختلف از بزرگسالان گرفته تا کودکان ارائه می شوند. از مزایای مراجعه به کلینیک نوروفیدبک در غرب تهران می توان به حفظ حریم خصوصی بیمار و استفاده از روش های جدید درمان اشاره کرد.
- بررسی شواهد علمی و مطالعات انجامشده در مورد تأثیرات مثبت این روش.
در چند سال اخیر، مطالعه ای در زمینه بررسی اثرات نوروفیدبک (NFB) همراه با تکنیک بازی درمانی در بهبود توجه و عملکرد شناختی دانش آموزان با اختلال یادگیری انجام شد. جامعه آماری تحقیق حدود 600 دانش آموز مقطع ابتدایی مبتلا به اختلال یادگیری شهر لار در سال 1396 بودند. این تکنیک ها طی 20 روز روی دانش آموزان اجرا شدند. نتایج نشان داد که نوروفیدبک و بازی درمانی در افزایش عملکرد شناختی دانش آموزان و افزایش قدرت تمرکز، بهبود توجه و حافظه آنها نقش موثری داشته است.

چه کسی نورو فیدبک را ارائه می دهد؟
نوروفیدبک (EEG Biofeedback) به طور معمول توسط متخصصان بهداشت روان مانند روانشناسان، خانواده درمانی و مشاوران ارائه می شود. این روش ممکن است توسط پرستاران، مددکاران اجتماعی بالینی و متخصصان توانبخشی نیز انجام شود.
آیا نورو فیدبک یک درمان است؟
اگرچه اکثر مطالعات کاملاً مشخص نیستند، اما تحقیقات انجام شده نشان می دهد که نوروفیدبک یک درمان امیدوار کننده است، اما باید به جای یک درمان مستقل، آن را به عنوان یک مکمل برای دارو و یا رفتار درمانی در نظر گرفت.
تحقیقات موجود نشان می دهد که نوروفیدبک می تواند منجر به بهبود توجه، کاهش بیش فعالی و عملکردهای اجرایی پیشرفته از جمله حافظه کاری برای برخی از بیماران شود. با این حال، برخی از مهمترین محققان معتقدند که تأثیر نوروفیدبک برای ADHD بطور قطعی اثبات نشده است. نتیجه نهایی این است که پشتیبانی تحقیقاتی هم برای درمان دارویی محرک و هم رفتار درمانی از آنچه در حال حاضر برای نوروفیدبک است قویتر است.
آیا درمان با نورو فیدبک دائم است؟
هنگامی که فرکانس های موج مغز به الگوی فرکانس مورد نظر منتقل می شوند، علائم ممکن است به شدت کاهش یافته یا کاملاً از بین بروند. سپس درمان کامل در نظر گرفته می شود و نتایج آن دائمی خواهد بود. شاید پیش بینی شود که درمان موفقیت آمیز برای هر فرد چقدر ممکن است، اما معمولاً انتظار معقول از نتایج قابل ارزیابی است.
برخی شرایط بهداشتی وخیم است و در بسیاری از موارد با همکاری پزشک می توان امید به بهبود داشت و یک جایگزین مؤثر برای داروها باشد که اغلب باعث کاهش یا رفع نیاز آنها می شود.
گزارش ها پیشرفت های چشمگیری برای افراد معتاد، اختلالات یادگیری، اختلالات تشنج، آسیب دیدگی سر و سایر افراد به ثبت رسانده است. میزان موفقیت کلی آموزش نورو فیدبک EEG بیش از 85٪ برای برخی از اختلالات گزارش شده است.
در جلسه اول چه خواهد شد؟
جلسه اول شامل مصاحبه ای است برای جمع آوری اطلاعات در مورد علائم و وضعیت فعلی سلامت. از نقشه کامل مغز یا سایر ابزارهای ارزیابی برای اهداف مقایسه استفاده خواهد شد. آزمایش ارزیابی مشخص می کند که مغز کار خود را به خوبی انجام می دهد و به کجا نیاز به کمک دارد. برخی از پزشکان ممکن است آزمایشهای گسترده تری را قبل و در طول جلسات “آموزش” واقعی انجام دهند.
چند جلسه لازم است؟
تعداد جلسات آموزشی مورد نیاز بسته به شرایط خاص مورد توجه متفاوت خواهد بود. معمولا دوره های درمانی بین 20 تا 80 جلسه (هر جلسه 20 تا 40 دقیقه) و 2 تا 3 بار در هفته است. پزشک تعداد واقعی جلسات مورد نیاز را تعیین می کند و در تعیین برنامه ای متناسب با اهداف شما کمک می کند.
با گذشت سالها، پروتکل های آموزشی خاصی برای نوروفیدبک (EEG Biofeedback) ایجاد شده اند که با کلاس های خاصی از مشکلات مانند توجه، اضطراب و افسردگی ، تشنج و میگرن و همچنین عملکرد شناختی مفید هستند. تعدادی ابزار ارزیابی وجود دارد که به ما کمک می کند تصمیم بگیریم از کدام پروتکل استفاده کنیم. اینها آزمایشهای ساده عصبی و اعصاب و روان است.
چالشها و محدودیتهای استفاده از نوروفیدبک در درمانهای روانشناختی
در حوزه روانشناسی، روش درمانی نوروفیدبک با محدودیت ها و چالش هایی مواجه شده است. البته، اثربخشی این روش در درمان مشکلات عصبی و شناختی مانند اضطراب، بیش فعالی، بیخوابی و بهبود اختلال تمرکز و یادگیری را نباید نادیده گرفت. آیا می دانید که موانع نوروفیدبک چیست؟ در این بخش، با موانع درمان نوروفیدبک بیشتر آشنا می شوید.
• موانع موجود در استفاده از نوروفیدبک، از جمله هزینه، دسترسی و میزان اثرگذاری.
از موانعی که تاثیر منفی در انتخاب روش درمانی نوروفیدبک دارد، می توان به بالا بودن هزینه های این تکنیک اشاره کرد. به علاوه،تمام کلینیک ها دارای دستگاه های مجهز برای انجام تکنیک درمانی نوروفیدبک نیستند و دسترسی پذیری به این روش کمتر است. همچنین، میزان اثرگذاری نوروفیدبک بیشتر طول می کشد.
• نقدهایی که از سوی متخصصان حوزه روانشناسی و علوم اعصاب به این روش وارد شده است.
به عقیده برخی از متخصصان حوزه روانشناسی، بیماران ممکن است که در منطقه زندگی خود متخصص نوروفیدبک سراغ نداشته باشند. این افراد ممکن است که به همین دلیل ادامه درمان با نوروفیدبک را کنار بگذارند. از سایر نقدهای متخصصان روانشناسی به نوروفیدبک می توان به عوارض جانبی ناشی از این روش اشاره کرد که شاید برخی از افراد آنها را تجربه کنند.





بدون دیدگاه